Tai nghe chống ồn chủ động dùng nhiều giờ có hại tai?

Tai nghe chống ồn chủ động (ANC) dùng nhiều giờ mỗi ngày không trực tiếp gây hại tai nếu bạn giữ âm lượng ở mức an toàn và cho tai nghỉ hợp lý. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc đặt âm lượng quá lớn để bù đắp tiếng ồn, nó có thể gián tiếp làm tăng nguy cơ tổn thương thính giác.

Vì sao?

Cơ chế của ANC là dùng micro thu âm thanh môi trường, sau đó tạo ra sóng âm ngược pha để triệt tiêu tiếng ồn. Quá trình này không tác động trực tiếp lên màng nhĩ hay dây thần kinh thính giác. Về lý thuyết, ANC giúp bạn nghe nhạc ở âm lượng nhỏ hơn trong môi trường ồn ào, từ đó giảm nguy cơ hư hại do âm thanh lớn. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc giảm tiếng ồn nền giúp người dùng có xu hướng hạ âm lượng xuống mức an toàn hơn.

Tuy nhiên, một số người có thể gặp cảm giác ù tai, đau đầu nhẹ hoặc chóng mặt khi bật ANC, đặc biệt ở chế độ chống ồn tối đa. Hiện tượng này thường do áp suất âm thanh thay đổi đột ngột hoặc do não bộ phải thích nghi với môi trường yên tĩnh nhân tạo. Các triệu chứng này thường không gây tổn thương vĩnh viễn nhưng có thể gây khó chịu nếu kéo dài. Nếu bạn thuộc nhóm nhạy cảm, nên thử ở mức chống ồn thấp trước.

Làm thế nào để dùng an toàn?

Giữ âm lượng dưới 60%. Quy tắc chung: không vượt quá 60% âm lượng tối đa trong thời gian dài. Với tai nghe ANC, bạn có thể nghe nhạc ở mức thấp hơn vì tiếng ồn nền đã được giảm.
Áp dụng quy tắc 60/60. Nghe tối đa 60 phút, sau đó nghỉ ít nhất 5-10 phút để tai được thư giãn. Đừng đeo liên tục 4-5 tiếng không nghỉ.
Chọn chế độ chống ồn phù hợp. Không phải lúc nào cũng cần mức ANC cao nhất. Ở nơi yên tĩnh, hãy tắt ANC hoặc chuyển sang chế độ xuyên âm (transparency) để tai được nghe âm thanh tự nhiên.
Vệ sinh tai nghe định kỳ. Bụi bẩn và vi khuẩn tích tụ trên đệm tai có thể gây viêm nhiễm ống tai ngoài, nhất là khi đeo nhiều giờ.
Lắng nghe cơ thể. Nếu thấy ù tai, đau nhức hoặc nghe kém hơn sau khi dùng, hãy tạm dừng và đi khám nếu triệu chứng không giảm.

Khi nào KHÔNG áp dụng?

ANC không phù hợp với một số trường hợp cụ thể:

Người có vấn đề về tai trong hoặc tiền đình. Cảm giác áp suất do ANC có thể làm trầm trọng thêm chóng mặt, buồn nôn.
Trẻ nhỏ dưới 6 tuổi. Tai trẻ đang phát triển, việc đeo tai nghe kín liên tục có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe tự nhiên và giao tiếp.
Khi tham gia giao thông. ANC che lấp tiếng còi xe, tiếng động cơ, gây nguy hiểm. Chỉ nên dùng chế độ xuyên âm khi đi đường.
Khi cần nghe âm thanh cảnh báo. Ở công trường, bệnh viện hoặc nơi có tín hiệu khẩn cấp, ANC có thể khiến bạn bỏ lỡ tín hiệu quan trọng.

Ngoài ra, nếu bạn đang điều trị bệnh lý tai mũi họng, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng tai nghe ANC thường xuyên.

Câu hỏi thường gặp

Dùng tai nghe chống ồn 8 tiếng mỗi ngày có sao không?

Nếu bạn giữ âm lượng dưới 60% và nghỉ giải lao định kỳ, 8 tiếng/ngày thường không gây hại trực tiếp. Tuy nhiên, đeo liên tục trong môi trường kín có thể làm tăng nguy cơ viêm ống tai ngoài và gây mỏi tai. Nên tháo ra 5-10 phút mỗi giờ.

ANC có làm mất thính lực vĩnh viễn không?

Không có bằng chứng khoa học cho thấy ANC trực tiếp gây mất thính lực vĩnh viễn. Nguy cơ chủ yếu đến từ việc nghe nhạc ở âm lượng quá lớn trong thời gian dài, bất kể có ANC hay không.

Tại sao đeo tai nghe ANC lại thấy ù tai?

Ù tai có thể do áp suất âm thanh thay đổi khi ANC hoạt động hoặc do não bộ thích nghi với môi trường yên tĩnh. Triệu chứng thường giảm sau vài phút. Nếu kéo dài, hãy giảm mức chống ồn hoặc ngừng sử dụng.

Có nên bật ANC khi ngủ không?

Không nên. Đeo tai nghe khi ngủ có thể gây đau tai, chèn ép ống tai và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu cần chống ồn khi ngủ, hãy dùng nút tai chuyên dụng thay vì tai nghe ANC.